Fetal idrar yolu tıkanıklarına anne karnında müdahale

Alt üriner sistem tıkanıklıkları özellikle erkek bebeklerde 5000 ile 7000 canlı doğumda 1 görülür. Gebelik döneminde tespiti, takibi ve tedavisi mümkün olan bir durumdur. Tedavi edilmezse; idrar torbasında (mesane) ciddi oranda genişleme, amniyon sıvısında azalma ve buna bağlı olarak hayatı tehdit edici boyutta akciğer gelişim geriliği, böbrek fonksiyonlarında azalma, kol ve bacaklarda basıya bağlı ciddi deformiteler gelişebilir.

Değerlendirme

Bu durum genellikle gebeliğin 2. trimesterinde (13-26. gebelik haftaları arasında) değerlendirilir. Değerlendirme için; yüksek rezolüsyonlu 2. basamak sonografinin, fetal MR’ın, fetal ekokardiyografinin uygulanabildiği, vezikosentezle fetal böbrek fonksiyonlarının değerlendirilebildiği, fetal kromozomal çalışmaların yapılabildiği ekipman ve tecrübeye sahip merkezler seçilmelidir.

Tedavi

Fetüs ve anne açısından yarar-zarar ilişkisi değerlendirilerek ”fetal cerrahi girişim” kararı verilebilir ya da mevcut durum belirli takip kriterleri doğrultusunda izlenebilir. Örneğin; amniyon sıvısı belirgin azalmamış, böbrekleri düzgün görünen, mesanesi büyük olgular izleme tabii tutulabilir. Kromozomal anomalisi olmadığı kanıtlanan, böbrek fonksiyonlarının bozulduğu izlenen olgularda ise fetal mesane ile amniyon sıvısı arasına ya da yine fetal mesane ile fetal karın boşluğu arasına kateter uygulaması ile cerrahi girişimler yapılabilir. İşlem sonrası takip perinatolog tarafından belirlenecek kriterlere uygun yapılır. Bu vakalar için sezaryen gerekliliği olmayıp, normal vajinal doğum yaptırılabilir.

Fetal Cerrahi

Multifetal gebelik redüksiyonu (Çoğul gebeliklerde fetus sayısının azaltılması)

Bu işlemde amaç anne karnındaki bebek sayısını azaltarak kalan bebeklerin yaşam şansını artırmaktır. İşlem öncesi tüm bebekler dikkatli bir ultrason incelemesinden geçirilerek en sağlam olanlar belirlenir. İşlem genellikle 11-14. haftalar arasında yapılır. Transservikal yoldan (rahim ağzından), vajinal yoldan veya abdominal yoldan (karından) işlem gerçekleştirilir. Genelde abdominal yol tercih edilir. Anne karnından ultrason eşliğinde ince bir iğne ile girilir ve fetusun kalbine ulaşılır ve potasyum enjekte edilir. İşleme bağlı gebelik kaybı riski %5’tir. Bunun dışında enfeksiyon, vajinal kanama gibi durumlar da gözlenebilir.

Fetosit (Fetusun kalbinin durdurulması)

Çoğul gebeliklerde bir fetusta anomali saptandığında diğer bebekler de etkilenebilir. Sağlam bebeklerin yaşayabilme şansını artırıp çoğul gebeliklere bağlı oluşabilecek komplikasyonları anne ve bebek açısından en aza indirmek en büyük hedeftir. Yaşamla bağdaşmayacak bir anomali saptandığında ya da ciddi sakatlıklara sebebiyet verecek anomali durumlarında aileye gebelik sonlandırılması önerilerek sağlıklı nesillerin devamı amaçlanmaktadır. Bu işlem için uygulanan teknikler arasında fetal kalbi ponksiyon ile kansız bırakmak, kalbe kalsiyum glukonat vermek, potasyum klorür enjekte etmek, fetoskopi eşliğinde göbek kordonundan hava embolizasyonu yapmak sayılabilir. Ancak en kabul göreni kalbe potasyum enjeksiyonudur.