Vulva, vajen ve anüs kanseri taraması nasıl yapılır?

Alt genital bölgedeki (vulva, vajen, anüs) kanserleri taramaya yönelik metotlar pek iyi belirlenememiştir. Bunun en büyük sebebi bu kanserlerin nadiren görülmesidir. Vulvar veya vajinal kanser hastalarının ortalama %10’unun geçmişinde serviks kanseri hikayesi de vardır. Dolayısıyla bu grupta, yıllık sitolojik tarama önerilmektedir.

Serviks kanseri taraması nasıl yapılır?

Yaklaşık 50 yıl önce serviks kanseri tarama yöntemi olarak smear (sürüntü) testi kullanılmaya başlanmıştır. Böylece serviks kanseri sıklığı ve bu kanserden ölüm oranı %40-80 oranında azaltılmıştır.

Smear Testi

Smear testi nedir?

Smear (sürüntü), kanser gelişmeden önce kanser öncüsü (prekanseröz) değişikleri saptamak için rahim ağzından alınan örnektir. Her anormal smear sonucu kanser varlığını işaret etmez. Ayrıca anormal smear sonucu olan bazı kadınlarda prekanseröz lezyonlar saptansa da bu lezyonlardan tamamen kurtulmak çok kolaydır.

Uygunsuz smear nedir?

Uygunsuz smear, test için alınan örneğin sitolojik değerlendirme için yetersiz olduğu anlamına gelir. Bunun pek çok sebebi vardır. Örneğin laboratuvara taşınma aşamasında veya hazırlanma aşamasında bir sorun yaşanmış olabilir. Smear sonucunun uygunsuz olması smearin anormal olduğu anlamına gelmez, smearin sitolog tarafından okunamadığı anlamına gelir. Bu nedenle endişelenecek bir şey yoktur.

Serviks kanseri taramasının başarısı neye bağlıdır?

  1. Serviks kanseri uzun bir kanser öncüsü (prekanseröz) dönemin sonunda gelişmektedir ve prekanseröz dönemde yakalanan hastalıkların tedavisi oldukça etkilidir.
  2. Servikal sitolojinin kesinlik ve güvenilirlik oranı yüksektir.
  3. Yüksek risk altındaki tüm hastaların tarama yaptırması şarttır.

Serviks kanseri tarama prensipleri nelerdir?

  • Serviks kanseri taraması cinsel ilişki başlangıcından ortalama üç yıl sonra başlamalıdır ve yılda bir smear testi yapılmalıdır.
  • Son 10 yıl içinde anormal smear bulgusu olmayan 70 yaşın üstündeki kadınlar serviks kanseri tarama programından çıkabilirler.
  • Kanser dışındaki sebeplerle total histerektomi (tüm rahmin alınması) ameliyatı geçirmiş hastaların taranmasına gerek yoktur.

Endometrium kanseri taraması nasıl yapılır?

Endometrium (rahim) kanserinin ve kanser öncüsü lezyonların geniş halk kitlelerinde taranmasına yönelik tatmin edici bir yöntem yoktur. Endometrium kanserlerinin çoğu evre I’de yakalanır ve hastalığın tedavi sonrasında seyri nispeten daha iyidir. Bu sebeplerle, bu hastalığın büyük halk kitlelerinde taranmasının, maliyet ve sağkalım açısından katkı sağlamayacağı öne sürülebilir.

Over kanseri taraması nasıl yapılır?

Jinekolojik kanserler arasında en ölümcül olan over (yumurtalık) kanserinin taranmasına yönelik etkin bir yöntem yoktur. Rutin pelvik muayene over kanserinin geniş kitlelerde taranması açısından yetersizdir. Smear testi sonucunda anormal hücreler görülüyorsa ve alt genital sistem normalse, tüpler ve overler hemen değerlendirilmelidir. Ayrıca over kanseri açısından yüksek risk taşıyan hastaların, yıllık olarak rektovajinal muayene, serum Ca-125 değerleri ve transvajinal ultrasonografi ile değerlendirilmeleri önerilmektedir.