Laparoskopi, karın içi ya da leğen kemiğindeki organların cerrahi tedavisinde, geniş ameliyat kesileri (20 cm dolayında) yerine, birkaç adet -4 ya da 5 adet- küçük (0.5-1 cm) deliklerden yerleştirilen borucuklardan (trokar) bir kameraya bağlı olan teleskop ile elde edilen görüntü eşliğinde, uzun-ince ameliyat ekipmanları ile yapılan ameliyat tekniğidir .(şekil-1). Ayrıca laparoskopik cerrahide, ameliyat edilecek organların- böbrek, prostat, üreter ve böbreküstü bezi gibi- rahatlıkla görülebilmesini sağlayan, borucukların birinden yerleştirilen yüksek rezolüsyonlu teleskoptur. Bu teleskop ile karın içindeki organların görüntüsü teleskoba monte edilmiş ufak kamera sistemi ile bir ekrana yansıtılarak, organın yaklaşık 10 kat büyütülmüş görüntüsü eşliğinde cerrahi gerçekleştirilir.
Laparoskopik cerrahide kullanılan bu ufak kesiler nedeniyle, laparoskopik cerrahi sonrası, açık cerrahideki geniş ameliyat kesilerine göre, çok az rahatsızlık ve ağrı olmakta ve kozmetik açıdan daha iyi bir görünüm sağlanmaktadır. Laparoskopi ile ameliyat sonrası ameliyat ağrısı ve bu nedenle ağrı kesici kullanımı, hastanede yatış süresi ve iyileşme süresi oldukça azalmaktadır. Laparoskopik cerrahi de açık cerrahi gibi genel anestezi (narkoz) altında yapılmaktadır.
Laparoskopik cerrahi, hastalar için açık cerrahiye göre daha kolaylıklar sağlayan bir teknik olmasına rağmen, uygulanması için oldukça deneyim ve özellikle bu konu üzerinde edinilmiş eğitimi gerektirmektedir.
Laparoskopik Cerrahinin Faydaları
Hastalar açısından, açık cerrahi ile karşılaştırıldığında araştırmalarda belirlenmiş birçok fayda sağlanmaktadır.
Laparoskopi ile Açık Cerrahinin Karşılaştırması
Laparoskopik cerrahi, geleneksel açık cerrahiye göre birçok avantaj sunar. Açık cerrahide 15-20 cm'lik bir kesi gerekirken, laparoskopide yalnızca 0.5-1 cm'lik birkaç küçük kesi yeterlidir. Bu sayede ameliyat sonrası ağrı belirgin şekilde azalır, yara iyileşmesi hızlanır ve estetik sonuçlar çok daha iyidir. Hastanede kalış süresi açık cerrahide 4-7 gün iken, laparoskopide genellikle 1-2 gündür. İşe ve günlük yaşama dönüş süresi de laparoskopide çok daha kısadır.
Laparoskopik Cerrahi Uygulama Alanları
Jinekolojide laparoskopi çok geniş bir alanda kullanılmaktadır. Over kistleri, endometriozis, myom (miyomektomi), ektopik gebelik, tüp ligasyonu, histerektomi (rahmin alınması), adneksiyal kitleler ve yapışıklıkların açılması gibi pek çok işlem laparoskopik yöntemle gerçekleştirilebilir. Ayrıca tanı amaçlı laparoskopi ile açıklanamayan pelvik ağrı, infertilite ve endometriozis gibi durumlar değerlendirilebilir.
İyileşme Süreci ve Ameliyat Sonrası Bakım
Laparoskopi sonrası iyileşme süreci oldukça konforludur. Hastalar genellikle ameliyat günü veya ertesi gün ayağa kalkar ve yürüyebilir. İlk birkaç gün omuz ağrısı (karbondioksit gazına bağlı) ve kesi bölgelerinde hafif ağrı olabilir. Ağır kaldırmaktan 2-4 hafta kaçınılması önerilir. Tam iyileşme genellikle 1-2 hafta içinde gerçekleşir ve hasta işine dönebilir. Cerrahi işlemler hakkında detaylı bilgi almak için uzmanınıza danışabilirsiniz.
Robotik Cerrahi ile Farkları
Da Vinci robotik cerrahi sistemi, laparoskopinin bir üst seviyesi olarak değerlendirilebilir. Robot yardımlı cerrahide, cerrahın el hareketleri robotik kollar aracılığıyla daha hassas ve titreşimsiz biçimde aktarılır. Özellikle karmaşık ve hassas ameliyatlarda robotik cerrahi tercih edilebilir. Her iki yöntem de minimal invaziv olup, hastanın durumuna göre en uygun teknik kadın sağlığı uzmanınız tarafından belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Laparoskopi ameliyatı ağrılı mıdır?
Laparoskopi genel anestezi altında yapıldığından ameliyat sırasında ağrı hissedilmez. Ameliyat sonrası kesi bölgelerinde ve bazen omuz bölgesinde hafif ağrı olabilir; bu ağrı basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Açık cerrahiye kıyasla ameliyat sonrası ağrı çok daha azdır.
Laparoskopi sonrası ne zaman normal hayata dönebilirim?
Yapılan işlemin kapsamına bağlı olarak değişmekle birlikte, çoğu hasta 3-7 gün içinde hafif aktivitelere başlayabilir. Ofis işleri gibi fiziksel olarak ağır olmayan işlere 1-2 haftada, ağır fiziksel aktivitelere ise 4-6 haftada dönülebilir. Doktorunuzun önerilerine uymanız iyileşme sürecinizi hızlandıracaktır.
Her ameliyat laparoskopik olarak yapılabilir mi?
Laparoskopik cerrahi birçok jinekolojik işlem için uygundur, ancak bazı durumlarda açık cerrahi gerekebilir. Çok büyük kitleler, ileri evre kanserler, yoğun yapışıklıklar veya ameliyat sırasında komplikasyon gelişmesi durumunda açık cerrahiye geçilebilir. Cerrahınız, ameliyat öncesi değerlendirmede size en uygun yöntemi belirleyecektir.
